شهر بن
موقعیت جغرافیایی و تقسیمات کشوری
شهرستان بن در شمال استان چهارمحال و بختیاری، در حاشیه رودخانه زایندهرود و در محیطی کوهستانی با آبوهوای معتدل رو به سرد قرار گرفته است. این شهرستان که از سمت شمال به سد زایندهرود و از غرب به کوه افغان (غوغان) محدود میشود، شامل شهرها و روستاهای متعددی است. از مهمترین مراکز جمعیتی آن میتوان به شهر «بن» (مرکز شهرستان) و شهر «وردنجان» اشاره کرد. همچنین روستاهایی نظیر «یانچشمه»، «بارده»، «شیخشبان»، «حیدری»، «لارک» و «تومانک» از توابع شناختهشدهی آن هستند که هر یک جاذبههای طبیعی، تاریخی و مذهبی به خصوصی را در خود جای دادهاند.
وجه تسمیه نام «بن»
دیدگاههای مختلفی درباره ریشه نام این شهر وجود دارد. یکی از قویترین نظریات، واژه «بُن» به معنای ریشه و انتهاست؛ چرا که این شهر در دامنه (بُنِ) کوه قرار گرفته و یا به عنوان انتهاییترین نقطه نفوذ آب یا دره محسوب میشده است. نظریه دیگر به واژه عربی «بِین» (به معنای میان) اشاره دارد، زیرا این شهر در میان کوههای بلند محصور شده است. همچنین برخی پژوهشگران محلی ریشه آن را با واژه «بان» به معنای جنگ و نبرد مرتبط میدانند که میتواند به موقعیت استراتژیک و پیشینه دفاعی شهر اشاره داشته باشد، هرچند برخی دیگر این نام را برگرفته از «بنه» به معنای ساختار و بنیاد نیز دانستهاند.
تاریخ و مقاومت در برابر افغانها
شهر بن پیشینهای سرشار از دلیری دارد که اوج آن در زمان حمله افغانها (محمود و اشرف افغان) به ایران نمایان شد. طبق روایات تاریخی و منابع محلی، زمانی که اصفهان (پایتخت صفویه) سقوط کرد، مردم بن با ایجاد استحکامات دفاعی سرسختانه در برابر لشکر متجاوز افغان مقاومت کردند. وجود کوهی به نام «کوه افغان» در غرب شهر، یادگاری از آن دوران پرآشوب و نشاندهنده محل درگیری یا اردوگاه نیروهای مهاجم است.
زبان محلی، میرزا حبیب و پایتخت زبان فارسی
زبان مادری و رایج مردم بن «ترکی آذری» است و یکی از شخصیتهای برجسته و تأثیرگذار این دیار میرزا حبیب دستان بنی مشهور به میرزا حبیب اصفهانی است که در سالهای پایانی دوره قاجار متولد شد و بهعنوان نخستین نگارنده دستور زبان فارسی شناخته میشود. او با تدوین قواعد مستقل زبان فارسی و جدا کردن آن از قواعد صرف و نحو عربی، نقش مهمی در پیشرفت تعلیم و نگارش زبان فارسی داشته است. به همین دلیل شهر بن با وجود آذری زبان بودن مردمش ملقب به «پایتخت زبان فارسی» شده است.
(در دست تکمیل، برای همکاری از طریق فرم تماس اقدام کنید)